Chaseverslag Onlineweather 24 april 2019

Een vroege warme periode hebben we voorlopig achter ons gelaten, al werden de hoge temperaturen wel met ‘vuurwerk’ afgesloten! En dat was vooraf toch niet helemaal voorzien. Het onweer was in Nederland voornamelijk ‘elevated’ van aard en dus vanaf grote hoogte getriggerd, maar in Duitsland zaten er ook enkele fotogenieke cellen tussen. Eén daarvan hebben wij onderschept in de omgeving van Mannheim. Hieronder een verslag van deze storm chase met foto’s, filmmateriaal en natuurlijk wat achtergrondinformatie!

Bliksemdetectie woensdag 24 april 00.00-23.59 uur (blitzortung)

Wat eraan vooraf ging…
Rond 19-20 april waren de eerste signalen al zichtbaar op de weerkaarten dat het wel eens zou kunnen gaan onweren. Bij dat soort kaarten begint het hart van een extreem weerliefhebber sneller te kloppen en is het gebruikelijk dat elke nieuwe “run” geanalyseerd wordt. Door allerlei verschillende weermodellen te vergelijken op verschillende tijdstippen, kun je een goed beeld schetsen van de situatie en zie je hoe snel het beeld vervolgens veranderd, want zelden blijft een potentiële situatie vanaf het begin ongewijzigd. Het kan namelijk zomaar zijn dat iets wat een aantal dagen van tevoren de “perfecte” onweerssituatie lijkt te zijn, een dag van tevoren volledig van de kaarten verdwenen is. En dat zou zeker niet de eerste keer wezen.

De chase zelf
De weerkaarten wisselden ook nu weer sterk, maar het “doelgebied” bleef wel telkens ongeveer gelijk en uiteindelijk besloten we in de ochtend van 24 april af te reizen naar West-Duitsland, regio Frankfurt/Mannheim. De CAPE zou oplopen naar ongeveer 1200-1500 J/kg met over een klein gebied vlak voor het koufront uit overlap van flinke windschering (tot 50 kt aan toe). Vanuit Limburg is het ca 3 uur rijden maar daar draaien storm chasers hun hand uiteraard niet voor om. Wel is het in West-Europa altijd even opletten met files, want dat kan behoorlijk vervelend zijn onderweg en zeker als je haast hebt. Op tijd vertrekken is van belang, maar het loopt vandaag allemaal feilloos op de weg. Eenmaal aangekomen is het zonnig en warm met ongeveer 26 graden. En er staat een zwakke oostenwind, terwijl het in Nederland eerder al flink waaide (4-6 Bft) uit zuidelijke richtingen. We zitten dus ten oosten van een zwakke thermische vore, die overigens in te droge lucht bivakkeert om voor buienontwikkeling te kunnen zorgen. Het koufront boven NO-Frankrijk moet straks voor het vuurwerk gaan zorgen.

Weerkaart supercell index (SB), GFS-model, 24 april 17 uur
Weerkaart SRH 0-3 km, GFS-model, 24 april 20 uur
Onze afgelegde route vanaf Venlo, waar we samen zijn gekomen

Het is ruim 1,5 uur wachten, even eten en een mooie locatie zoeken. Omstreeks 18.30 uur komt de beoogde bui (komend vanuit het Rijndal bij Freiburg), inmiddels losgekomen van het koufront en de buienlijn zelf, in zicht. Vanwege het drukke verkeer rondom Karlsruhe hebben we besloten de bui op te wachten in plaats van hem tegemoet te rijden. Een gok, maar ook dat kan soms best goed uitpakken. Een sterke outflow-boundary (een zogenaamd windstotenfront dat ver voor de buienlijn uit dendert) zorgt in een vroeg stadium echter al voor forse afkoeling zo’n 50 kilometer voor de eigenlijke buien uit. De temperatuur zakt in no-time van 26 naar 17 graden terwijl de zon gewoon nog schijnt. Ons onweer blijkt echter vanaf enige hoogte gevoed te worden, waardoor deze afkoeling nabij het aardoppervlak geen invloed heeft op die intensiteit. Zouden de buien direct vanaf de grond gevoed worden, dan waren we in dit geval gezien geweest.

De bui zelf begint met nog wat zwaardere windstoten (ongeveer 70 km/uur), waardoor grote hoeveelheden stof en zand door de lucht worden geblazen. Een heuse stofstorm en dat is geen ideaal camera-weer, maar een beetje bescherming van de auto doet wonderen. Vervolgens tekent zich een omvangrijke neerslagvrije basis af, die we prachtig vast konden te leggen. De cell heeft duidelijke trekjes van een high-based supercell; er zat een fraaie inflow-tail aan de achterzijde van de basis en de bovenste twee lagen roteerden duidelijk. Terwijl we in het veld staan, beginnen CG’s (blikseminslagen) steeds vaker ruim voor de neerslag uit in te slaan uit het aambeeld, een teken dat we toch een beetje op moeten passen. Als op een gegeven moment de eerste druppels beginnen te vallen en een “knalstreep” op zo’n 300 meter achter ons in het veld inslaat, is het tijd de auto in te duiken.
Vanuit de auto wordt dan nog geprobeerd wat beelden te schieten, totdat… TOK! Dikke, gesmolten hagel begint op de auto te vallen. Het zijn stenen van minstens 2 en een enkeling richting 3 cm doorsnede, die op het dak vallen. Een van onze teamleden had een net iets te nieuwe auto meegenomen om dat af te wachten in het veld, waardoor we ons met spoed het dorp even verderop in begeven. Je weet tenslotte niet hoe groot de hagel in de bui uiteindelijk wordt. In een dorpje iets verderop wordt een afdakje gevonden: auto op zeker van dutsen gered. De hagelstenen blijken overigens uiteindelijk niet groter dan die 2-3 centimeter te worden.

De naderende onweersbui tussen Worms en Mannheim, 24 april rond 18.15 uur
Naderende onweersbui met blikseminslagen en stevige windstoten (24 april, 18.20 uur)
CG’s komen rechtstreeks uit de neerslagvrije basis omlaag (24 april, 18.25 uur)
Onze locatie t.o.v. de neerslagkern, intussen nieuwe aangroei aan de oostkant (rechtsboven) – beeld DWD
Panorama van onze onweersbui bij Worms, omstreeks 18.15 uur

Na afloop
Na koufront-passage is het onweer natuurlijk heel vlug voorbij en inmiddels buiten afgekoeld tot slechts 7 graden: bijna 20 graden kouder dus dan enkele uren geleden! We gaan nog eventjes op zoek naar hagelstenen en/of schade in een nabijgelegen dorp. We zien wel wat afgewaaide takken en één omgewaaide boom, maar hagel vinden we eigenlijk niet meer. Er wacht voor de teamleden een terugreis uiteenlopend van 3 tot bijna 4,5 uur, maar met fraaie beelden om doorheen te spitten onderweg is dat nooit erg. Uiteindelijk zijn we op een totale eindstand van bijna 900 kilometer gekomen (inclusief de kilometers vooraf om bij elkaar te komen) en dat is voor april toch wel redelijk fors. Maar zeker de moeite!

Hieronder nog een kleine compilatievideo van deze dag. We hopen snel weer op pad te kunnen door de Benelux of Europa, voor mooie onweersbuien die we met jullie kunnen delen!

Storm chase Onlineweather, Duitsland (24 april 2019)


Bronnen:
Buienradar.nl, lightningmaps.org, weermodel GFS (wxcharts), Duitse weerdienst (DWD), eigen materiaal

Wouter van Bernebeek / 26 april 2019

Vorige

Volgende

Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *